Cho nhận con nuôi tại Việt Nam [fr]

Thông tin về tình hình cho nhận con nuôi quốc tế của Việt Nam

Công ước La Haye 1993 về bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực cho nhận con nuôi quốc tế có hiệu lực tại Việt Nam vào ngày 1 tháng 2 năm 2012. Công ước được thiết lập nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em thông qua nguyên tắc bổ trợ (ưu tiên việc chăm sóc nuôi dưỡng thay phiên trong nước), cấm các hình thức cho nhận con nuôi theo con đường cá nhân, cấm thu lợi từ việc cho nhận con nuôi và cho phép thiết lập một cơ quan trung ương về cho nhận con nuôi. Tại Việt Nam, Cục Con nuôi, Bộ Tư pháp đảm nhận vai trò cơ quan trung ương trong lĩnh vực này

Điều kiện xin con nuôi tại Việt Nam

1/. Ai có thể xin con nuôi ?

Các đối tượng sau có thể xin con nuôi :
• Vợ chồng có con hoặc không có con (đã kết hôn ít nhất 2 năm), hoặc hai vợ chồng đều trên 28 tuổi.
• Người độc thân
• Cha mẹ xin con nuôi phải hơn con nuôi ít nhất 20 tuổi.

2/. Những trẻ em nào có thể được nhận làm con nuôi ?

Trẻ được nhận làm con nuôi phải dưới 15 tuổi. Trẻ từ 15 đến 16 tuổi có thể được nhận làm con nuôi khi là trẻ khuyết tật hoặc không có năng lực thực thi dân sự.

Chỉ các trẻ em sống tại các trung tâm nuôi dưỡng được thành lập hợp pháp tại Việt Nam mới có thể được nhận làm con nuôi.

3/. Các cơ quan có thể hỗ trợ bạn trong tiến trình xin con nuôi ?

Việc chuyển hồ sơ của người xin con nuôi được thực hiện qua Cơ quan Con nuôi của Pháp (AFA) hoặc một tổ chức được phép hoạt động về con nuôi (OAA) :
• COFA (Cognac – Marseille)
• Destinées
• Enfance et Avenir

Việc xin con nuôi theo qui trình cá nhân không được cho phép tại Việt Nam

Qui trình cho nhận con nuôi quốc tế tại Việt Nam

1/. Lập hồ sơ tại Pháp

Danh sách giấy tờ cần cung cấp hoặc cần đề nghị với các tổ chức hoạt động về con nuôi hỗ trợ người xin con nuôi có thể được tham khảo trên trang web internet của Cơ quan Con nuôi của Pháp l’Agence Française de l’Adoption.

Mọi tiến trình xin con nuôi (kể cả xin con nuôi trong gia đình) cần phải được hỗ trợ thông qua một tổ chức về con nuôi (OAA)

• 2/. Trình tự trong nước

Theo qui định của luật mới về con nuôi về tập trung quản lý về con nuôi, hồ sơ được gửi tới Cục Con nuôi, sau đó Cục sẽ chuyển tới các tỉnh.

Trừ phi đối với trẻ có nhu cầu đặc biệt, hồ sơ hoàn toàn được xử lý ở cấp Cục Con nuôi, việc giới thiệu trẻ do các Sở Tư pháp thực hiện, sau đó được Ủy ban Nhân dân tỉnh và Cục Con nuôi phê duyệt (cơ quan này có quyền từ chối đề xuất giới thiệu con nuôi). Gia đình xin con nuôi phải trả lời đối với đề xuất giới thiệu con nuôi trong thời hạn một tháng và chỉ có thể từ chối khi trẻ được giới thiệu không phù hợp với những tiêu chí nêu trong đơn đồng ý xin con nuôi. Trong trường hợp từ chối không có lý do chính đáng, hồ sơ xin con nuôi sẽ bị loại vĩnh viễn.

Vì các điều kiện cho trẻ làm con nuôi đã được kiểm tra trước khi giới thiệu trẻ nên trình tự xin con nuôi có thể được hoàn tất rất nhanh chóng (trong vòng khoảng một tháng) sau khi nhận được trả lời đồng ý của gia đình xin con nuôi. Về tổng thể, tiến trình xin con nuôi kéo dài khoảng sáu tháng.

Lưu ý rằng trong trường hợp gia đình xin con nuôi sinh con đẻ, Cục Con nuôi đề nghị hồ sơ phải được cập nhật để duy trì dự định xin con nuôi và vì vậy tạm dừng tiến trình xin con nuôi trong thời gian chờ cập nhật hồ sơ.

Liên quan tới việc cho tặng mà các gia đình có thể thực hiện đối với trung tâm bảo trợ xã hội sau khi giao nhận con nuôi, Cục Con nuôi cho biết luật pháp không bắt buộc, cũng không cấm việc này. Cục Con nuôi và Bộ Tư pháp mong muốn được thông báo về việc này và muốn biết giá trị cho tặng, theo đánh giá của tổ chức hoạt động về con nuôi và gia đình.

Trình tự xin con nuôi có nhu cầu chăm sóc đặc biệt

Luật mới của Việt Nam qui định áp dụng một trình tự đơn giản hóa và nhanh chóng hơn đối với trẻ có nhu cầu chăm sóc đặc biệt. Cần lưu ý rằng trẻ em từ năm tuổi trở lên không thuộc diện trẻ có nhu cầu chăm sóc đặc biệt, theo qui định tại điều 3 nghị định thi hành tháng 3 năm 2011. Có danh sách liệt kê điển hình các bệnh cần chăm sóc đặc biệt.

Xem Sơ đồ trình tự trong nước

3/. Loại quyết định :

Các cơ quan của Việt Nam cho rằng khi áp dụng luật mới, việc cho nhận con nuôi kéo theo việc chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn quan hệ với gia đình gốc. Do vậy, từ nay, việc cho nhận con nuôi sẽ có nghĩa là cho nhận con nuôi trọn vẹn.

Trưo nhận con nuôi trọn vẹn. con nuôi sẽ ụng luật mới, việc cho nhận con nuôi kéo theo việc chấm dứt hoànvà gia đình gận con nuôi trọn vẹn. con nuôi sẽ ụng bđình gận

4/. Công nhận quyết định cho nhận con nuôi tại tại Pháp :

Một điều cần khuyến cáo tới các gia đình xin con nuôi đang hoàn tất tiến trình tại Việt Nam là nên xin thay đổi tên họ của trẻ ngay khi nhận được quyết định cho nhận con nuôi.

Các gia đình đã xin thay đổi tên họ của trẻ ngay khi nhận được quyết định cho nhận con nuôi cần chuyển hồ sơ xin con nuôi tới Thẩm phán Tòa án sơ thẩm thẩm quyền rộng tại Nantes để được đăng ký vào sổ. Trẻ được nhận làm con nuôi sẽ tự động có quốc tịch Pháp ngay khi quyết định cho con nuôi được ghi vào sổ đăng ký. Việc đăng ký này nêu thông tin ngày tháng, giờ, nơi sinh và giới tính của trẻ, và tên trẻ nếu đã có sau khi nhận quyết định về con nuôi. Việc đăng ký cũng nêu họ tên, ngày tháng và nơi sinh, nghề nghiệp và địa chỉ cư trú của người xin con nuôi, nhưng không nêu thông tin nào liên quan tới mối quan hệ gốc của trẻ, trừ trường hợp đặc biệt nhận con riêng của vợ/chồng làm con nuôi trọn vẹn. Việc đăng ký này có giá trị tương đương như giấy khai sinh của trẻ. Giấy khai sinh gốc, theo đề nghị của Thẩm phán Tòa án, sẽ được ghi nội dung cho làm con nuôi và được coi như không còn giá trị.

Liên quan tới các gia đình xin con nuôi đã không thể thực hiện các thủ tục thay đổi tên họ của trẻ ngay khi nhận được quyết định cho con nuôi : chúng tôi khuyên nên gửi đề nghị xin con nuôi trọn vẹn tới Tòa án chuyên trách về con nuôi quốc tế có thẩm quyền trên lãnh thổ (kèm theo giấy chấp thuận cho con nuôi của người đại diện hợp pháp của trẻ và đồng ý với việc chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn mối quan hệ với gia đình gốc). Việc cho nhận con nuôi trọn vẹn chỉ có thể được Tòa án tuyên sáu tháng sau khi trẻ tới ở gia đình cha mẹ nuôi. Mặt khác, việc cho nhận con nuôi trọn vẹn chỉ có thể được thực hiện khi gia đình gốc đã có sự chấp thuận rõ ràng và cụ thể với việc chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn mối quan hệ với gia đình gốc (điều 370-5 Bộ luật dân sự).

Việc cho nhận con nuôi trọn vẹn sẽ tự động cho phép trẻ mang quốc tịch Pháp, nếu ít nhất một trong hai cha mẹ nuôi là người Pháp.

Theo qui định của hiệp định Pháp-Việt, gia đình xin con nuôi cần gửi tới Phái đoàn Con nuôi Quốc tế (MAI), ngay khi quyết định con nuôi được tuyên, một bản quyết định về con nuôi do cơ quan pháp luật của Pháp cấp, cùng với bản dịch tiếng Việt. Những giấy tờ này sẽ được chuyển tới Bộ Tư pháp tại Hà Nội.

Xin thị thực cho trẻ được nhận làm con nuôi

Tùy theo hồ sơ xin con nuôi, gia đình xin con nuôi có thể được yêu cầu cung cấp một số giấy tờ khác nếu cần.

Gia đình xin con nuôi nên cung cấp các giấy tờ này và bản dịch tới Đại sứ quán nhanh nhất nếu có thể để có thể tiến hành xin thị thực lên cơ quan MAI

Khi hộ chiếu của trẻ được cơ quan Việt Nam cấp, gia đình xin con nuôi cần cung cấp các giấy tờ sau đây :
• đơn xin thị thực dài hạn (kèm theo 2 ảnh của trẻ, cỡ ảnh hộ chiếu/chứng minh thư)
• hộ chiếu Việt Nam của trẻ
• lệ phí thị thực (15 €, có thể trả bằng VND theo tỉ giá qui định)

Thời hạn cấp thị thực : 5 ngày làm việc (với điều kiện nộp hồ sơ hoàn chỉnh và theo đúng qui định).

Hồ sơ xin thị thực có thể được nộp trước khi được cấp hộ chiếu, điều này cho phép người xin con nuôi có thể cho dịch các giấy tờ của Việt Nam và nộp hồ sơ xin thị thực trong thời gian 8 ngày cần thiết cho việc cấp hộ chiếu.

Theo dõi quá trình phát triển của trẻ

Theo luật pháp Việt Nam, báo cáo theo dõi trẻ được nhận làm con nuôi cần phải được gửi 6 tháng một lần tới Cục Con nuôi và sao gửi tới Đại sứ quán Việt Nam tại Paris trong suốt ba năm đầu tiên sau khi trẻ đến Pháp.

Các cơ quan Việt Nam mong muốn rằng những thông tin này (được lập một cách không chính thức) đề cập tới sức khỏe, tình hình giáo dục, sự thích nghi của trẻ với môi trường mới, kèm theo bản dịch tiếng Việt và có thể cả ảnh chụp). Các cơ quan Việt Nam rất coi trọng việc tuân thủ cam kết cá nhân mà người xin con nuôi đã ký.

Công dân Pháp cư trú tại Việt Nam xin con nuôi

Theo một qui định mới có hiệu lực từ năm 2017, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam xin con nuôi cũng cần thông qua một trong các tổ chức được phép hoạt động về con nuôi tại Việt Nam.

Các địa chỉ hữu ích

L’Agence Française de l’Adoption (AFA) .
COFA
DESTINEES
ENFANCE AVENIR
MEDECINS DU MONDE (tổ chức này không nhận các hồ sơ mới nữa)

Các cơ quan của Pháp

Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam
57 Trần Hưng Đạo,
Hà nội - Việt nam

Tổng Lãnh sự quán Pháp tại thành phố Hồ Chí Minh (CGF)
27 Nguyên Thi Minh Khai
BP 307 - Q. 1 - Hô Chi Minh Ville - Vietnam

Phái đoàn con nuôi quốc tế (MAI)
57, Boulevard des Invalides
75007 Paris

Các cơ quan của Việt Nam

Bộ Tư pháp
Cục Con nuôi quốc tế
60 Trần Phú
Hà nội – Việt nam

Cập nhật ngày 02/08/2017

Trở về đầu trang