Hợp tác Khoa học và Đại học [fr]

Pháp là đối tác ưu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục đại học, với 7 000 sinh viên Việt Nam theo học các chương trình đào tạo của Pháp tại Việt Nam. Hợp tác khoa học dựa trên một hệ thống cộng tác trong lĩnh vực khoa học bao gồm nhiều Viện Nghiên cứu.

Hợp tác đại học

JPEG - 857.8 kb
Echanges entre les étudiants et les établissements lors du salon Bienvenue en France en octobre 2019

Nước Pháp là đối tác ưu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục đại học. Điểm đến Châu Âu đầu tiên của các sinh viên Việt Nam, Pháp cũng ưu tiên phát triển các chương trình đào tạo cấp bằng của Pháp tại Việt Nam.

Hiện nay, có gần 90 chương trình đào tạo của Pháp tại Việt Nam cho phép hơn 7 000 sinh viên Việt Nam được hưởng lợi từ chương trình giáo dục đại học chất lượng cao, với một mức học phí phải chăng, và học tại Việt Nam. Các chương trình đào tạo này bao gồm nhiều lĩnh vực : khoa học cơ bản, thời trang, công nghệ thông tin, viễn thông, luật, kinh tế và quản trị kinh doanh, khách sạn và du lịch…

Ngoài các chương trình đào tạo được triển khai tại Việt Nam, hiện nay, một số dự án mang tính lịch sử tạo nền tảng cho sự hợp tác đại học giữa Pháp và Việt Nam:

Trung tâm Pháp Việt Đào tạo Quản lý
  • Gồm các chương trình hợp tác đại học song phương, Centre franco-vietnamien de formation à la gestion (CFVG) đã cấp bằng cho hơn 3.500 sinh viên Việt Nam kể từ khi thành lập vào năm 1992. Trung tâm Pháp-Việt này được điều hành bởi Phòng Thương mại Công nghiệp Paris Ile-de-France (với các trường đối tác, nhất là ESCP Europe) hợp tác cùng với Trường Đại học Paris Dauphine, Học viện quản trị Doanh nghiệp Paris, trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội và trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. CFVG tạo điệu kiện cho các cán bộ trẻ Việt Nam cơ hội duy nhất được học chương trình Thạc sỹ xuất sắc của các trường tốt nhất của Pháp và quốc tế về các lĩnh vực quản lí, tài chính và Marketing, cũng như ở bậc Tiến sỹ. Đối mặt với với tính cạnh tranh ngày càng tăng trong lĩnh vực đào tạo quản lý tại Việt Nam, dự án thành lập trường Đại học Châu Âu về Quản lý (European Management University) kết hợp cùng với Solvay Business School và được hỗ trợ bởi Phái đoàn liên minh Châu Âu và các Đại sứ quán Pháp và Bỉ tại Việt Nam hiện nay đang được thực hiện.
Chương trình Đào tạo Kỹ sư chất lượng cao tại Việt Nam
  • Chương trình Đào tạo Kỹ sư Chất lượng cao tại Việt Nam (PFIEV), được thành lập từ năm 1997 với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại Giao và Bộ Giáo dục Đại học Pháp, hỗ trợ chuyên môn cho Việt Nam trong lĩnh vực đào tạo kĩ sư. Chương trình này bắt nguồn từ quan hệ đối tác giữa các trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh, trường Đại học Xây dựng Hà Nội và liên hiệp các trường lớn của Pháp. Bằng kỹ sư của PFIEV, được cấp bởi Bộ giáo dục và Đào tạo Việt Nam, là văn bằng đầu tiên cấp tại một nước đang phát triển được công nhận bởi Ủy ban cấp bằng Kỹ sư của Pháp tương đương với bằng Thạc sỹ. PFIEV là chương trình đào tạo đầu tiên của Việt Nam được công nhận trên quốc tế ở trình độ Thạc sỹ. Hơn 2.000 sinh viên đã được nhận bằng kỹ sư của chương trình này.
Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội
  • Dự án hàng đầu của hợp tác đại học Pháp-Việt, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) được thành lập từ năm 2009 đáp ứng được yêu cầu của phía Việt Nam là thành lập các trường đại học « kiểu mới » hợp tác với nước ngoài. USTH là trường Đại học đầu tiên tại Đông Nam Á đã áp áp mô hình đào tạo « LMD » của Châu Âu. USTH, được hưởng sự hỗ trợ rất nhiều của Pháp, đào tạo cấp bằng Việt Nam cho đào tạo Cử nhân và cấp bằng Pháp cho đào tạo Thạc sỹ trong các lĩnh vực khoa học : Công nghệ sinh học, nước và môi trường, vật liêu nano, công nghệ thông tin, năng lượng và đặc biệt là hàng không và không gian. USTH dựa trên thế chân kiềng độc đáo liên kết giữa giảng dạy, nghiên cứu khoa học và chuyên nghiệp hóa bằng cách liên kết với các doanh nghiệp Pháp và Việt Nam.

Hợp tác Khoa học

Thông qua sự hiện diện của các tổ chức nghiên cứu và trường đại học, Pháp rất tích cực trong hợp tác khoa học với Việt Nam. Hợp tác về nghiên cứu phần lớn được các tổ chức Pháp tài trợ từ nguồn ngân sách của họ.

  • Viện Nghiên cứu Phát triển (IRD) đã có mặt tại Việt Nam từ năm 1995. Các nhà nghiên cứu của Viện soạn thảo các dự án hợp tác với các đồng nghiệp Việt Nam trong các ngành khoa học xã hội, khoa học sức khỏe và môi trường, với mục đích cùng xây dựng và chia sẻ những kiến thức khoa học có thể áp dụng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Viện Nghiên cứu Phát triển cũng tích cực trong giảng dạy và giám sát sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam, hỗ trợ thành lập các nhóm nghiên cứu sáng tạo, hỗ trợ tài chính hoặc nhân lực cho các chương trình của họ và phát triển mạng lưới các nhà khoa học đa ngành và quốc tế.

Tiêu điểm: dự án COMPOSE về ô nhiễm nhựa ở Việt Nam

Cho đến gần đây, việc thiếu các nghiên cứu về ô nhiễm nhựa ở Việt Nam được thể hiện bởi việc hầu như không có dữ liệu và kiến thức khoa học có khả năng cung cấp thông tin cho việc ra quyết định của nhà nước. Dựa trên quan sát này, và nhờ sự tài trợ của Quỹ Đoàn kết cho các Dự án Đổi mới, Xã hội Dân sự, Chương trình Pháp ngữ và Phát triển Con người (FSPI) của Bộ Châu Âu và Ngoại giao (MEAE), Viện nghiên cứu Phát triển Pháp và một số đối tác đại học, với sự hỗ trợ của một số cộng đồng địa phương, đã lập ra một đài quan sát về động lực xã hội và môi trường nhựa ở Việt Nam, dành riêng cho việc nghiên cứu các mạng lưới quản lý chất thải chính thức và không chính thức và đo lường ô nhiễm nhựa trong môi trường nước.

JPEG

Dựa vào hệ thống bảy phòng thí nghiệm được đặt trong các trường đại học Việt Nam và vào việc đào tạo tăng cường cho các nhà nghiên cứu của phòng thí nghiệm, đài quan sát này đã có thể thực hiện được đánh giá khoa học đầu tiên, ngay từ tháng 11 năm 2020, về mức độ ô nhiễm bởi vi nhựa ở 21 cửa sông của cả nước. Đồng thời, mong muốn có thể tác động tới các nguồn gây ô nhiễm, Viện nghiên cứu Phát triển Pháp và các đối tác đã bắt đầu một dự án thứ hai, do Liên minh Châu Âu và Expertise France tài trợ, với mục đích cải thiện quản lý chất thải tại TP. Hồ Chí Minh và tăng cường thu gom, phân loại và tái chế bao bì nhựa. Cuối cùng, một chiến dịch trực tuyến nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học để đấu tranh chống lại ô nhiễm nhựa tại Việt Nam đã được khởi động vào mùa thu năm 2020.

JPEG

Để biết thông tin chi tiết :

Tiêu điểm: sáng kiến SOOT-SEA về muội than ở Đông Nam Á

Sáng kiến SOOT-SEA là một tập hợp nghiên cứu quốc tế-phía Đông (GDRI-Sud) bao gồm nhiều phòng thí nghiệm của Pháp và nước ngoài xoay quanh việc nghiên cứu vòng đời và tác động của muội than (BC, hay muội than) ở Đông Nam Á. Thực vậy, cùng với bụi khí, muội than là nguyên nhân môi trường chính gây ra cái chết sớm trên toàn thế giới và nó cũng là nguyên nhân lớn thứ hai gây ra biến đổi khí hậu sau khí CO2. SOOT-SEA nỗ lực (1) xác định tác động của nó đối với chu trình carbon biển và nồng độ CO2 trong khí quyển, (2) xác định tác động của nó trong việc truyền các chất gây ô nhiễm vào hệ thống nguồn dinh dưỡng của biển, (3) cải thiện việc kiểm kê phát thải và xác định các đầu vào khí quyển và phù sa đối với đại dương thông qua mạng lưới đo lường khu vực và (4) phát triển khung mô hình khí quyển / đại dương mô tả các ảnh hưởng khí hậu, sinh hóa và sức khỏe. Nền tảng thu thập được thiết lập giúp các đối tác dự án có thể cung cấp thiết bị cho các thí nghiệm chung và khởi động việc phát triển dự án đài quan sát khu vực (Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Miến Điện và Lào) về muội than đen trong khí quyển, nước sông và biển.

JPEG

JPEG

Để có thông tin chi tiết :

Focus : nghiên cứu mô hình / mô phỏng với dự án UMMISCO

Đơn vị nghiên cứu hộp hơp quốc tế UMMISCO (Mô hình hóa và mô phỏng Toán học và tin học hệ thống phức tạp, tự nhiên, sinh học và xã hội) có mặt tại Pháp, Ma-rốc, Senegal, Cameroon và Việt Nam huy động các nhà nghiên cứu và sinh viên trong lĩnh vực "khoa học phức tạp», kết nối mô hình toán học và tin học để miêu tả và khám phá các động lực xã hội và môi trường của các hiện tượng phức tạp trong nhiều tình huống. Tại Việt Nam, đơn vị này là khởi nguồn của các dự án hàng đầu, bao gồm:

  • HoanKiemAir (2019-2021): quan niệm về một hệ thống đổi mới giúp đạt được sự thống nhất, dựa trên các mô phỏng tương tác về giao thông đô thị và tác động của nó đối với ô nhiễm không khí, để cho phép các bên liên quan - cơ quan công quyền, người sử dụng - thử nghiệm và khám phá các tình huống giảm thiểu khác nhau, đặc biệt là việc thiết lập các vùng phát thải thấp. Được trình chiếu trên mô hình 3D của quận Hoàn Kiếm, các bản đồ tương tác được xây dựng trong thời gian thực giúp hiển thị ô nhiễm khí quyển liên quan đến giao thông đô thị và cho thấy tác động của các giải pháp khả thi (số lượng phương tiện lưu thông, sự phát triển đô thị) trong việc giảm thiểu ô nhiễm này.
  • COMOKIT (Bộ mô hình Covid19, 2020-2022) là một bộ mô hình giúp phân tích và so sánh các biện pháp can thiệp khác nhau có thể chống lại đại dịch covid-19 ở quy mô các thành phố cỡ vừa (khoảng 10.000 dân). Được thực hiện với sự hợp tác chặt chẽ với NIHE, Đại học Cần Thơ và Đại học Thủy Lợi, được sử dụng trong đơn vị phản ứng nhanh của chính phủ Việt Nam, bộ mô hình cung cấp khả năng xây dựng rất nhanh các mô hình quản lý khủng hoảng y tế và khám phá, nhờ vào một thỏa thuận với EDF liên quan đến việc sử dụng năng lực tính toán, hàng nghìn kịch bản thực tiễn liên quan đến hành vi cá nhân cũng như hiệu quả của các chính sách công.

JPEG

Để có thông tin chi tiết :

Focus: dự án STAR-FARM về chuyển biến sinh thái nông nghiệp

STAR-FARM (Chuyển biến sinh thái nông nghiệp thông minh của hệ thống trang trại theo hướng thích ứng và bền vững ở các vùng Trung và Duyên hải của Việt Nam Đồng bằng sông Cửu Long) là một dự án đa ngành được đưa ra bởi IRD, Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Phát triển nông nghiệp (CIRAD), Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), Đại học Cần Thơ (CTU), Học viện Khoa học Nông nghiệp (VAAS) và Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn (IPSARD), trong khuôn khổ của chương trình DeSIRA của Liên minh Châu Âu.

Nông nghiệp, khai thác gỗ và đánh bắt đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm 13,96% GDP và 35,4% nhân công vào năm 2019. Đồng bằng sông Cửu Long Việt Nam đóng vai trò đặc biệt quan trọng với 17,5% dân số Việt Nam, tập trung 50% sản xuất lúa gạo, 70% trái cây và 65% nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, dù có đóng góp ấn tượng như vậy, nhưng khu vực này lại có tỷ lệ dân số nghèo cao nhất cả nước (17,1% vào năm 2018) và đang phải hứng chịu làn sóng di cư của dân số đến các thành phố lớn hoặc ra nước ngoài. Đây cũng là một khu vực, do hình thái của nó và các hoạt động nông nghiệp thâm canh được thúc đẩy từ 30 năm nay, hiện nay đang bị đe dọa đặc biệt bởi tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai.

JPEG
Dự án STAR-FARM đề xuất thực hiện các hoạt động nghiên cứu khoa học, nâng cao năng lực đối tác và đổi mới nông học, nhằm thiết lập hệ thống nông sản bền vững, chống lại biến đổi khí hậu và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Điều này đòi hỏi (1) thông qua việc thiết kế và triển khai, tại địa phương, việc thực hành sinh thái nông nghiệp tôn trọng môi trường hơn và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (2) bằng cách thiết lập các nền tảng đa nhân tố và chuỗi giá trị sinh thái nông nghiệp bền vững để có thể chia sẻ và phổ biến những sáng chế này và (3) bằng cách nghiên cứu tiềm năng, thông qua các phương pháp tiếp cận mô hình quy mô lớn, về tác động của những đổi mới này tới tương lai của Đồng bằng sông Cửu Long trong một số kịch bản về khí hậu và kinh tế xã hội.

STAR-FARM sẽ ra mắt vào năm 2021

Để có thông tin chi tiết :

Focus : Viện Nghiên cứu Pháp triển Pháp tại Việt Nam (IRD) và khoa học bền vững

Từ vài năm nay, IRD đã định hướng chiến lược toàn cầu về khoa học bền vững và văn phòng đại diện tại Việt Nam nằm trong sự năng động này của năm 2020 với việc thiết lập ba chương trình tiêu biểu :

  • SUCCESS (“Hỗ trợ các trường đại học trong việc xây dựng các trung tâm chất lượng cao về khoa học bền vững”), được trình lên ban dự án ERASMUS+ sắp tới, dựa trên một hệ thống bao gồm 9 đối tác Việt Nam và 3 đối tác Châu Âu xung quanh việc xây dựng các trung tâm chất lượng cao kết hợp nghiên cứu và nâng cao năng lực trong lĩnh vực khoa học bền vững, được áp dụng cho việc xác định các tiêu chí bền vững của đô thị.
  • PREMISS (“Hợp tác nghiên cứu để nâng cao phương pháp luận trong khoa học bền vững”), được trình lên ban dự án « Pathways 2020 » của diễn đàn Belmont vào tháng 10 năm 2020, đề xuất phát triển tổng thể các phương pháp tiếp cận và hướng dẫn phương pháp luận thúc đẩy liên ngành, khoa học công dân và sự tham gia của các tác nhân xã hội trong ba nghiên cứu điển hình (ở Việt Nam, Đài Loan và Thổ Nhĩ Kỳ) cho khoa học về tính bền vững.
  • ACROSS (“Nghiên cứu tính toán nâng cao cho khoa học bền vững”) là một phòng thí nghiệm hỗn hợp quốc tế (LMI) được xây dựng cùng với Đại học Thủy Lợi, Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Toulouse 1 và IRD Việt Nam, được thành lập vào tháng 9 năm 2021. Dành cho việc quản lý bền vững các hệ thống thủy lợi tại Việt Nam, và được xây dựng dựa trên bốn nghiên cứu điển hình về sự đa dạng địa lý và xã hội của Việt Nam, phòng thí nghiệm này nhằm mục đích thiết kế các công cụ mô hình dựa trên hỗ trợ các phương pháp tiếp cận liên ngành và tham gia nghiên cứu, theo dõi và tối ưu hóa hệ thống quan trọng này đối với sự phát triển của đất nước.

JPEG
JPEG

Để có thêm thông tin chi tiết :
  • Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Phát triển Nông nghiệp (CIRAD) là đối tác lớn của các tổ chức Việt Nam và các trường đại học Việt Nam. Các nhà nghiên cứu của CIRAD đang làm việc tại Việt Nam thông qua các đơn vị đối tác về sản xuất động thực vật, dịch tễ học động vật, an toàn thực phẩm và chất lượng vệ sinh thực phẩm, nông nghiệp học để có một nền nông nghiệp có khả năng chống lại biến đổi khí hậu và góp phần giảm thiểu các tác động của nó, quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là nước và đất, cũng như khoa học thông tin và truyền thông.
  • Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia (CNRS), có văn phòng khu vực các quốc gia Đông Nam Á, đặt tại Singapore, tổ chức hơn 200 chuyến công tác khoa học cho các nhà nghiên cứu của CNRS mỗi năm tại Việt Nam, để nghiên cứu từ sinh thái nhiệt đới, chất liệu tổng hợp composite đến toán học. Sự tham gia của CNRS tại Việt Nam đặc biệt dựa vào một nhóm nghiên cứu quốc tế, các phòng thí nghiệm quốc tế hỗn hợp và các dự án hợp tác khoa học quốc tế trong các lĩnh vực hóa học, vật lý, toán học và môi trường.
  • Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) có nhiều phòng thí nghiệm hỗn hợp quốc tế hợp tác đặc biệt với IRD, nơi thực hiện nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và dược học, nước, môi trường, hải dương học, vật liệu và công nghệ nano, thông tin và truyền thông công nghệ, không gian và hàng không.
  • Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) được thành lập năm 1900 tại Sài Gòn, có vai trò thu thập, kiểm kê, bảo tồn và phân tích các yếu tố của các nền văn hóa và di sản của lục địa Châu Á. Sau gần 40 năm ngừng hoạt động, Viện đã mở cửa trở lại vào năm 1993 tại Hà Nội và tại TP. Hồ Chí Minh vào năm 2012. Le Center de Hanoï đã tạo ra động lực mới cho nghiên cứu của Pháp về Việt Nam học, với các sáng kiến về các chương trình hợp tác kéo dài nhiều năm được thực hiện tại chỗ bởi các thành viên của EFEO và đóng vai trò là cầu nối giữa các nhà nghiên cứu Pháp hoặc Châu Âu với các đồng nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. EFEO có đồng thời hai nhiệm vụ : sản xuất khoa học, phát huy nghiên cứu và đào tạo các nhà nghiên cứu tương lai và bảo tồn di sản vật thể và phi vật thể, có đặc thù gắn liền với lịch sử và các lĩnh vực chuyên môn ưu tiên của viện.

Ngoài ra còn có một số cơ quan khác : Viện Nghiên cứu Khai thác Biển của Pháp (IFREMER), Viện Nghiên cứu Quốc gia về Tin học và Tự động hóa (INRIA) và Viện Pasteur.

Cập nhật ngày 23/03/2022

Trở về đầu trang